Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Kasım ayı Para Piyasası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizini 500 baz puan artırarak %40’a yükseltti. Piyasanın ve İş Yatırım’ın beklentisi faizlerin 250 baz puan artırılmasıydı. Politika faizi 2003 Haziran ayından bu yana en yüksek nominal seviyesine yükselmiş oldu.
Merkez Bankası’nın pozitif sürprizi sonrası piyasalar iyimser. Türk lirası dolara karşı değer kazanırken, orta-uzun vadeli Türk lirası tahvil faizleri geriliyor. Kritik 8.000 seviyesini geçen Borsa İstanbul yükselişini sürdürüyor.
İktisatçı olarak bizim tepkimiz oldukça olumlu. Ortadoğu’da savaş ve ekonomide yavaşlama sinyalleri Merkez Bankası’na faiz adımını küçültmek için bir bahane veriyordu. Ancak hizmet enflasyonunda katılık ve beklentiler “daha gidilecek çok yol olduğunu” söylüyordu. Merkez Bankası piyasalara pozitif sürpriz yaparak, enflasyon beklentilerini çıpalamak ve bozulan fiyatlama alışkanlıklarını düzeltmek için önemli bir fırsat yakaladı.
Para Politikası Kurulu açıklamasında üç temel değişiklik görüyoruz. Merkez Bankası enflasyonun seyrini değerlendirdiği paragrafta manşet enflasyonun Enflasyon Raporu’nda sunulan görünüm ile uyumlu olduğunu belirtiyor. Enflasyon raporu güncellemesi öncesi Ekim PPK metninde tahmin aralığının üst sınırına yakın seyredeceği vurgulanıyordu.
Merkez Bankası yurtiçi talepteki dengelenmenin başladığı ve enflasyon beklentileri ve fiyatlama alışkanlıklarında sınırlı iyileşmenin başladığını vurguluyor. Geçen ay “yurtiçi talepteki güçlü seyir”, “enflasyon beklentilerinde bozulma” vurgulanıyordu.
Metinde en büyük değişiklik “dezenflasyon tesisi için gerekli parasal sıkılık düzeyine önemli ölçüde yaklaşıldığı”, “parasal sıkılaştırma hızının yavaşlatılacağı” ve sıkılaştırma adımlarının kısa bir zaman diliminde bitirileceği tespiti.
Yapılan açıklamadan Merkez Bankası’nın Aralık ayında adım küçülterek, 250 baz puan gibi son bir artış yapıp duracağını anlıyoruz. Atılan adımların yıllık enflasyon üzerindeki etkisi 2024 yılının ikinci yarısında belirgin olarak görülecek.
Merkez Bankası beklenenden şahin PPK kararının yanında sıkılaşmanın etkisini seçici olarak görece hafif tutacak ilave adımlar da atıyor. Politika faiz artışının mevzuata göre otomatik olarak aylık azami kredi kartı faiz oranlarını artırışı 2024 Ocak ayına geciktiriliyor. Benzer şekilde politika faizi ve reeskont kredi faizleri arasındaki ilişki kopartılıyor; ihracatçı şirketlerin krediye erişimini desteklemek için reeskont kredi faizi %25,93 oranında sabit tutuluyor.
Seçici olarak ihracatçı ve kredi kartı kullanımında faiz oranlarının görece düşük bırakılması veya artışın geciktirilmesi bizi endişelendirmiyor. Kredi kartı azami faiz oranı aylık %3,66, gecikme durumunda %3,96 ile tüketimi baskılayacak seviyede ve iç talep hali hazırda zayıflıyor. İhracatçıların düşük faizle kredi ile desteklenmesi cari açığı düşürmeyi hedefliyor.
Merkez Bankası’nın şahin açıklaması sonrası 2023 sonu politika faizi tahminimizi %40’tan %42,5’e yükseltiyoruz. Merkez Bankası’nın bozulan fiyatlama alışkanlıklarını düzeltmek ve %44 civarındaki 12 aylık enflasyon beklentilerini aşağı çekmek için Aralık ayında politika faizini 250 baz puan daha artırıp durmasını bekliyoruz. Enflasyonun hedeflenen patikaya uygun seyretmesi durumunda 2024 yılının son çeyreğinde politika faizinde 250 baz puan indirime gidilebilir.
Merkez Bankasının şahin adımı Türk lirası, kısa vadeli Türk lirası tahviller ve orta-uzun vadeli eurotahviller için pozitif olan görüşümüzü destekliyor. Türk lirası varlıklara geçilmesi için çağrımızı daha yüksek sesle tekrarlıyoruz.
Faiz kararı sonrası enflasyon ve kur tahminlerimizde bir değişikliğe gitmiyoruz. 2023 yılsonu için dolar kuru tahminimiz 30,00 TL, 2024 sonu için 43,00 TL, ancak son kararın arından iki yıl için de tahminimiz üzerinde aşağı yönlü risk görüyoruz.
Enflasyon tahminimizi 2023 sonu için %67, 2024 sonu için %42 düzeyinde koruyoruz. Şahin sürprize rağmen 2023 enflasyon tahminimizi online gıda fiyatlarında gördüğümüz bozulma sebebiyle, 2024 tahminimizi, hali hazırda iyimser olduğu için sabit tutuyoruz.
Diğer yandan yönetimin 2024 Temmuz ayında asgari ücret zammı olmayacağına ilişkin son açılamaları yılsonunda yapılacak zammın %40’lık beklentimizi geçme ihtimalini ve kısa vadede gelecek ücret şoku kaynaklı enflasyonu yukarı çekiyor.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
