Temmuz ayında tüketici enflasyonu (TÜFE) aylık %3,2 (Haziran %1,6, Mayıs %3,4) ile İTO İstanbul enflasyonunun (%4,2) çok, piyasa ve İş Yatırım tahminlerinin (%3,45) az altında geldi. Yıllık enflasyon ise 10 puana yakın düşerek %61,8 seviyesine geriledi. 143 mal ve hizmet alt grubunun aylık enflasyonları medyan değeri %2,2 (Haziran %1,2, Mayıs %2,5, Nisan %2,5) Haziran ayına göre yüksek, son 4 ay ortalamasına yakın.
Hanehalkı elektriği, akaryakıt, tüp gaz ve tütün gibi fiyatları idari olarak yönetilen kalemlerde yapılan zamlar aylık enflasyondaki yükselişin arkasındaki temel gerekçeler. Kira zammı üst sınırı düzenlemesinin sonlanması kira enflasyonunu, yıl ortasında kamu ve bazı özel kuruluşların ücret zamları hizmet enflasyonunu desteklemiş gözüküyor.
Temmuz ayında yapılan fiyat ayarlamalarından en çok etkilenen konut (%8,1), alkollü içecekler-tütün (%5,8) ve ulaştırma (%3,8) tüketim grupları manşet enflasyona yüksek katkıda bulunuyor. Sağlık (%3,7) ve haberleşme (%3,2) gruplarında laboratuvar, hastane ve telekomünikasyon hizmetlerine gelen zamlar kaynaklı yüksek rakamlar görüyoruz.
Aylık gıda enflasyonu (%1,8) İş Yatırım tahmininin (%2,5) altında, TEPAV tahmini ile (%1,9) uyumlu geldi. Temmuz ayı İTO gıda enflasyonu %4,4 açıklanmıştı.
TRAMO-SEATS ve LOESS yöntemleri ile mevsimsellikten arındırdığımız aylık çekirdek enflasyon göstergeleri Mayıs öncesinden düşük kalırken Haziran ayına göre yükseliyor. İki yöntemin ortalamasına göre gıda, alkollü içecek, tütün ve enerji fiyatlarını dışlayan çekirdek C endeksi %2,0 (Haziran %1,6, Mayıs %3,1), işlenmemiş gıda, alkollü içecek, tütün ve enerjiyi hariç tutan çekirdek B endeksi ise %2,3 (Haziran %1,8, Mayıs %3,7) seviyesinde.
Çekirdek göstergelerdeki bozulmanın sınırlı olması düşük mal enflasyonundan kaynaklanıyor. İki yöntemin ortalamasına göre mevsimsel düzeltilmiş gıda ve enerji hariç mal enflasyonu aylık %0,5 (Haziran %0,1, Mayıs %3,3), dayanıklı mal enflasyonu %0,1 (Haziran %-0,8, Mayıs %2,2) seviyesinde.
Buna karşın mevsimsel düzeltilmiş hizmet enflasyonu %4,2 (Haziran %3,5, Mayıs %4,1) ile çekirdek göstergenin iki katı. Mevsimsel düzeltilmiş kira enflasyonunun %6,2 (Haziran %5,3, Mayıs %5,9) ile son 4 ayın en yüksek değerini alması hizmetlerdeki bozulmada belirleyici.
Temmuz ayı kamu zamları ve kirada düzenleme etkisi enflasyondaki aşağı yönlü kırılmayı kısmen tersine çevirdi. Ağustos’tan itibaren soğuyan iç talep, dünya ekonomisinden gelen sert yavaşlama sinyalleri, emtia fiyatlarında gerileme ve Türk lirasında reel değerlenme ile aylık çekirdek enflasyonun yeniden gerilemesini bekliyoruz.
Ancak Ağustos-Ekim döneminde gecikmeli fiyat ayarlamaları ve mevsimsel etkiler sebebiyle aylık manşet enflasyon TCMB hedefine göre yüksek seyredecek. %38 doğalgaz zammı Ağustos aylık enflasyonunu 1 yüzde puan, %100’e ulaşan özel üniversite zamları Eylül enflasyonunu 0,5 yüzde puan yukarı çekecek.
Ağustos ayında aylık %2,5-%2,6 civarında bir enflasyon bekliyoruz. Yüksek baz etkisi sebebiyle yıllık enflasyon %52,0-%52,5 bandına gerileyecek. Eylül-Aralık döneminde TÜFE endeksinin aylık ortalama %2,2 artacağını tahmin ediyoruz. Bu tahminimizi oluştururken yılsonu TCMB dolar kurunu 36,50 TL varsayıyoruz.
Beklediğimizden düşük Temmuz verisine rağmen yılsonu enflasyon tahminimizi doğalgaz zammı ve hizmet enflasyonundaki atalet nedeniyle %44 seviyesinde, TCMB’nin iyimser öngörüsünün 6 puan üzerinde tutmaya devam ediyoruz. Ancak kurun seyri, petrol fiyatlarında gerileme ve ekonomik yavaşlama tahminimiz üzerinde aşağı yönlü risk yaratıyor. 8 Ağustos Enflasyon Raporu ve Eylül başında açıklanacak bir sonraki TÜFE verisini inceledikten sonra tahminimizde aşağı yönlü güncelleme yapmamız gerekebilir.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
