ABD ve Çin arasında yeniden alevlenen ticaret gerilimleri küresel piyasalarda şok dalgası yarattı. ABD Başkanı Trump’ın Çin’e yönelik tarifeleri “büyük ölçüde artırma” tehdidi, hisse senedi, petrol ve kripto varlıklarda sert satışlara neden olurken, yatırımcıları güvenli liman olarak görülen ABD Hazine tahvilleri ve altına yöneltti. Yapay zeka şirketlerindeki balon endişelerinin de arttığı bir haftanın sonunda gelen bu haber akışı, piyasalardaki riskten kaçış eğilimini tetikledi. Volatiliteyi ölçen VIX endeksi %31.83 artışla 21.66 seviyesine yükselerek piyasadaki stresi teyit etti.
Wall Street’te endeksler günü sert kayıplarla tamamladı. Dow Jones endeksi %1.90, S&P 500 endeksi %2.71 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi %3.56 oranında değer kaybetti. S&P 500 endeksinde en iyi performansı %0.25 artışla temel tüketim sektörü sergilerken, %3.97 düşüşle bilgi teknolojileri ve %3.29 düşüşle takdirsel tüketim en zayıf halkalar oldu.
Kurumsal tarafta öne çıkan haberlerde; Tesla’nın Şanghay fabrikasından yapılan sevkiyatların Eylül ayında arttığı bildirildi. Alphabet’in bir iştiraki olan Google, İngiltere’de “stratejik pazar statüsü” verilen ilk şirket oldu ve bu durum, firmanın arama ve reklamcılık faaliyetlerinin daha yakından incelenmesine yol açacak. Çin, ABD gemilerine yeni liman ücretleri getirirken Qualcomm hakkında antitröst soruşturması başlattı. Chevron’un Namibya açıklarında 10 kuyuya kadar sondaj yapmayı planladığı açıklandı. Levi Strauss & Co. tüm yıl beklentisini yükseltmesine rağmen tarifelerin olumsuz etkilerine dikkat çekti.
CoreWeave yöneticilerinin 1 milyar doların üzerinde hisse satışı yaptığı, AstraZeneca’nın ise ilaç fiyatlarını düşürmek için Başkan Trump ile bir anlaşma yapmasının beklendiği bildirildi. Stellantis’in üçüncü çeyrek sevkiyatları %13 artarken, Carlyle, BASF’nin kaplama işini 8.9 milyar dolar işletme değeriyle devralmak için anlaştı. SoftBank’ın yapay zeka yatırımlarını hızlandırmak amacıyla küresel bankalardan 5 milyar dolar borçlanmak için görüşmelerde bulunduğu belirtildi.
Avrupa borsaları da ticaret savaşı endişeleriyle günü satıcılı bir seyirle noktaladı. FTSE 100 %0.86, DAX %1.50 ve CAC 40 %1.53 oranında düşüş kaydetti. FTSE 100 endeksinde %0.77 artışla temel tüketim ve %0.47 artışla altyapı sektörleri pozitif ayrışırken, %2.87 düşüşle enerji ve %2.27 düşüşle hammadde en çok değer kaybeden sektörler oldu. DAX endeksinde ise %1.04 artışla gayrimenkul sektörü en iyi performansı sergilerken, %3.12 düşüşle bilgi teknolojileri ve %1.83 düşüşle sanayi en kötü performansı gösteren sektörler oldular.
Piyasalar, bu ay içinde Asya’da yapılması planlanan ABD ve Çin başkanları arasındaki görüşmeye ilişkin gelişmeleri yakından takip edecektir.
Artan riskten kaçış eğilimiyle Dolar Endeksi (DXM5) %0.57 azalışla 98.715 seviyesine gerilerken, yatırımcıların güvenli liman olarak gördüğü para birimlerine talep arttı. EURUSD paritesi %0.55 artışla 1.1651 seviyesinden, GBPUSD ise %0.49 artışla 1.3346 seviyesinden işlem gördü.
Güvenli liman talebiyle değerli metallerde alımlar güçlendi. Altın (GCM5) vadeli kontratları %1.33 artışla 4025.6 dolara yükseldi. Ons Altın %1.36 artışla 4026.7 dolardan, Ons Gümüş ise %1.24 artışla 47.74 dolardan günü tamamladı. Diğer yanda, küresel büyüme endişeleri emtia fiyatları üzerinde baskı yarattı. WTI Petrol (CLM5) %4.34’lük sert bir düşüşle varil başına 58.84 dolara geriledi. Brent petrol ise %3.89 düşüşle 62.68 dolardan kapandı. Sanayi metallerinde de sert satışlar gözlendi; LME Bakır %3.22 düşüşle 10518 dolardan, LME Alüminyum %1.80 düşüşle 2748 dolardan ve LME Çinko %0.30 düşüşle 3001.5 dolardan işlem gördü.
Eurotahvil Piyasaları
Küresel piyasalardaki riskten kaçış eğilimi, yatırımcıları güvenli liman varlıkları olan devlet tahvillerine yöneltti. ABD ve Avrupa devlet tahvillerinde güçlü alımlar gözlenirken, getirilerde belirgin düşüşler yaşandı. Getiri eğrisinde “bull-flattening” olarak adlandırılan ve uzun vadeli faizlerin daha hızlı düştüğü hareket dikkat çekti. Bu durum, piyasaların gelecekteki ekonomik yavaşlama endişelerini fiyatladığını göstermektedir.
Gelişmekte olan ülkelere yönelik risk algısı ise arttı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 6.55 baz puan artarak 266.26 seviyesine yükseldi. Benzer şekilde Brezilya’nın CDS’i 19.04 baz puan artışla 158.97’ye, Güney Afrika’nınki ise 7.73 baz puan artışla 174.19’a çıktı. ABD Hazine tahvil getirilerinde ise tüm vadelere yayılan düşüşler görüldü. 2 yıllık tahvil getirisi 6.42 baz puan azalışla %3.53’e, 5 yıllık getiri 7.99 baz puan azalışla %3.66’ya, 10 yıllık getiri 7.93 baz puan azalışla %4.06’ya ve 30 yıllık getiri 8.14 baz puan azalışla %4.64’e geriledi.
