ABD’de Resesyon Olasılığı ve Muhtemel Senaryolar
Giriş
ABD ekonomisi şu anda resesyon ihtimaline karışık sinyaller veriyor. Bazı ekonomik göstergeler bir gerilemenin yakın olabileceğine işaret ederken, diğerleri farklı bir görüş sunuyor. Bu rapor, kapsamlı bir analiz sunmak ve potansiyel yatırım fırsatlarını belirlemek için son ekonomik verileri, durgunluk göstergelerini, potansiyel senaryoları ve sektör etkilerini değerlendirmektedir.
Resesyon, ekonomik faaliyetlerde önemli, yaygın ve uzun süreli bir gerilemedir. Genel bir kural olarak, iki çeyrek üst üste negatif gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyümesi resesyona işaret eder.
Ekonomik Göstergeler ve Resesyon Sinyalleri
2.1 Öncü Ekonomik Göstergeler Endeksi (LEI)
Öncü Ekonomik Göstergeler Endeksi (LEI), iş döngüsündeki önemli dönüm noktalarına ve ekonominin yakın vadede nereye doğru gittiğine dair erken bir gösterge sağlamaktadır.
Yaklaşık iki yıldır, LEI ve diğer ekonomik modeller teknik olarak daralmaya ve resesyona işaret etti. 2021’deki zirveden bu yana, küçük sermayeli hisse senetleri(Russell 2000) S&P 500’ün önemli ölçüde gerisinde kaldı.
LEI, tipik olarak durgunluk dönemlerinde belli oranlarda daralmaktadır. Haziran ayı itibarıyla LEI, yıldan yıla %4,8’lik bir düşüş göstererek ekonomik zayıflamaya işaret etti.
Küçük sermayeli hisse senetleri, 2023 ortasındaki düşük seviyelerden toparlanmaya rağmen, yatırımcıların ekonomik daralmaya ilişkin endişelerini yansıtan şekilde S&P 500’e kıyasla düşük performans göstermeye devam etti.
2.2 İş Piyasası
Son veriler üişsizlik başvurularının bir miktar arttığını ancak resesyon eşiğinin oldukça altında kaldığını göstermektedir. Geçmiş resesyon dönemlerindeki medyan olan 388,000’e kıyasla işsizlik başvuruları şu anda 250,000 seviyesinde.
2.3 İşsizlik ve Enflasyon
İşten çıkarmalar nispeten istikrarlı seyretmekte olup yakın vadede önemli bir artış beklenmemektedir. Bu durum, iş piyasası koşullarının normalleşmekte olduğunu ancak henüz yakın bir resesyona işaret etmediğini göstermektedir.
İşsizlik oranı %4,3’e yükselerek tarihsel olarak resesyonun ilk aşamalarına işaret eden Sahm Kuralı kriterini karşılamıştır. Ancak bu kural kesin bir resesyon göstergesi olmaktan ziyade deneysel bir göstergedir. Sahm’a bakmak yerine, kural olarak Ulusal Ekonomik Araştırma Bürosu’nun(NBER) kriterlerine bakmak daha doğru olacaktır: Reel kişisel gelir, tarım dışı bordrolu istihdam ve sanayi üretimi önceki krizlerde (1990, 2001 ve 2008) daralmıştı. Temmuz ayına kadar olan son dört aylık dönemde bordrolu istihdam artarken, Haziran ayına kadar olan üç ayda reel gelirler ve sanayi üretimi de artış gösterdi.
Federal Rezerv’in sıkı para politikasının ekonomik yavaşlamaya katkıda bulunmasıyla birlikte enflasyon endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Fed’in enflasyon istikrara kavuşana kadar faizleri düşürme konusundaki kararlılığı, ekonomik koşulların kötüleşmesi halinde resesyon risklerini artırabilir. Ağustos 2024’te piyasalarda yaşanan çalkantı akla bu ihtimali getirmişti.
Öngörülemeyen ve volatil bir ortamda, her ekonomik gösterge verisi normalden daha fazla dikkat çekiyor. Bir önceki hafta 250 bin olan ve bu kez 240 bin beklenen işsizlik maaşı başvuruları verisi 233 bin olarak gerçekleşti.
Ayrıca, Ağustos ayında yaşanan derin düşüşte kurumsal yatırımcıların burayı dip olarak görüp alım yapmasına karşın bireysel yatırımcıların korkuya kapılarak satış yapmaları da resesyon endişelerinin çok gerçekçi olmadığı konusunda bize bir görüş verebilir.
Resesyon Senaryoları
- Olası Senaryolar
Senaryo 1: Hafif Durgunluk
Hafif bir durgunluk sırasında, GSYİH (Gayri Safi Yurtiçi Hasıla), istihdam ve tüketici harcamalarında mütevazı düşüşlerle birlikte ekonomi hafifçe daralır ve etkisi kısa süreli olur. Bu senaryo, Fed’in kararlı bir şekilde hareket etmesi halinde toparlanma potansiyeli ile birlikte sektörler arasında ılımlı düşüşlere neden olabilir.
Senaryo 2: Uzun Süreli Resesyon
Enflasyonun yüksek kalması ve Fed’in para politikasını sıkı tutması halinde daha derin ve uzun bir daralma yaşanabilir. Bu senaryo, yaygın ekonomik aksaklıklar ve çeşitli sektörler arasında daha belirgin bir etki içerebilir.
Senaryo 3: Resesyon Yok:
Bazı olumsuz sinyallere rağmen, ABD ekonomisi çeşitli faktörler nedeniyle bir resesyondan kaçınabilir:
- Güçlü Tüketici Harcamaları: Tüketici harcamaları güçlü kalır ve ekonomik faaliyeti desteklerse, bazı olumsuz göstergeleri dengeleyebilir. Bu durum özellikle tüketici güveninin ve istihdam artışının güçlü kalması halinde gerçekleşir.
- Para Politikası Tepkisi: Federal Rezerv’in Eylül toplantısında yatırımcıların beklediği gibi faiz oranlarını düşürmesi muhtemeldir. İyi zamanlanmış bir politika tepkisi ve FED’in diğer araçları etkin kullanması resesyon risklerini azaltabilir ve ekonomik istikrarı destekleyebilir.
- Küresel Politik ve Ekonomik Koşullar: Jeopolitik risklerin hafiflemesi(Özellikle Ukrayna ve Filistin’deki savaş) ve enerji fiyatlarının geri çekilmesi ABD ekonomisinin performansını pozitif etkiler.
- Sermaye Yatırımları: Artan sermaye harcamaları ve inovasyon yatırımları ekonomik büyümeyi destekleyerek resesyon ihitmalini azaltır. İşletmeler teknolojiye ve sermaye harcamalarına yatırım yapmaya devam ederse, özellikle büyük teknoloji şirketlerinin CAPEX harcamaları ekonominin toparlanmasına yardımcı olur.
Resesyon Senaryosu için Sektör Etkileri
4.1 Etkilenmesi Muhtemel Sektörler
Takdirsel Tüketim: Daha yüksek işsizlik ve azalan tüketici harcamaları, perakende ve eğlence gibi ihtiyari harcamalara dayanan sektörleri olumsuz etkileyebilir.
Endüstriyel: Sanayi üretimi ve sermaye harcamalarındaki yavaşlama imalat ve inşaat gibi sektörleri etkileyebilir.
Finans: Artan kredi temerrütleri ve azalan kredi kullanılabilirliği, başta bankalar olmak üzere finans kuruluşlarını etkileyebilir.
4.2 Potansiyel Dirençli Sektörler
Kamu Hizmetleri ve Sağlık Hizmetleri: Bu sektörler genellikle ekonomik döngülere daha az duyarlıdır ve göreceli istikrar sunabilir.
Teknoloji: Daha geniş ekonomik endişelere rağmen, güçlü bilançolara ve inovasyon için bilgi birikimine sahip teknoloji şirketleri iyi performans göstermeye devam edebilir.
Resesyon Yok Durumu Senaryosu için Yatırım Fırsatları
5.1 Büyüme Hisse Senetleri
Teknoloji: Güçlü temellere ve pazar pozisyonlarına sahip, yüksek büyüme oranına sahip teknoloji şirketlerine yatırım yapılması fırsatlar sunmaya devam edebilir. Yapay zeka, siber güvenlik ve bulut bilişim alanlarında faaliyet gösteren şirketler özellikle umut verici olabilir.
5.2 Değer Hisse Senetleri
Küçük Sermayeli Şirketler: Küçük sermayeli hisse senetleri düşük performans göstermiş olsa da, ekonomik ortamın istikrara kavuşması halinde değer fırsatları sunabilirler. Özellikle Russell 2000 Endeksi’nden sağlam finansallara ve büyüme potansiyeline sahip şirketlerin dikkatli bir şekilde seçilmesi çok önemlidir.
Sonuç
Bazı ekonomik göstergelerde resesyon sinyalleri görülmekle birlikte, genel tablo karmaşıklığı ve belirsizliğini yansıtmakta. Geleneksel resesyon göstergeleri ile mevcut piyasa koşulları arasındaki farklılık, ABD ekonomisinin bir değişim içinde olduğunu göstermektedir. İş piyasasının dayanıklılığı, şirketlerin mali sonuçları ve yatırımcı duyarlılığı gibi faktörler ekonomik manzarayı şekillendirmeye devam etmektedir. Özellikle imalat ve küçük sermayeli hisse senetleri gibi belirli sektörlerde resesyon önemli bir risk olmaya devam etse de, tam kapsamlı bir gerilemeden kaçınma olasılığını gözardı etmemek gerekir. Yatırımcılar, stratejilerinde hem resesyon hem de resesyonsuzluk senaryolarını göz önünde bulundurarak ve ekonomik daralmadan fayda sağlayabilecek ya da bu daralmaya karşı dirençli olabilecek sektörlere odaklanarak tetikte olmalıdır. Önümüzdeki dönemde GSYH, Tarım Dışı İstihdam, TÜFE ve işsizlik başvuruları gibi kritik veriler dikkatle izlenecektir.
