ABD & Avrupa Hisse Senedi Piyasaları
Küresel hisse senedi piyasaları, FED Başkanı Jerome Powell’ın ticaret savaşının beklenenden daha büyük hasara yol açabileceğine, potansiyel etkiler arasında daha yüksek ve kalıcı enflasyon ile daha yavaş büyüme olabileceğine işaret etmesi ve artan resesyon endişeleriyle sert düşüşler yaşadı. S&P 500 endeksi, Mart 2020’den bu yana en kötü iki günlük düşüşünü yaşayarak yaklaşık 5 trilyon dolarlık bir değer kaybetti. Powell, Başkan Donald Trump’ın ticaret savaşından kaynaklanan ekonomik risklere ve Çin’in misillemesine rağmen, faiz oranları konusunda “bekle ve gör” yaklaşımını yineledi. Çin’in yeni ABD tarifelerine tüm Amerikan ithalatına gümrük vergileri ve nadir toprak elementlerine ihracat kontrolleri gibi bir dizi önlemle misilleme yapmasıyla ticaret savaşı gerginlikleri arttı.
Bu gün açıklanan tarım dışı istihdam raporu, 140 bin beklentisinin üzerinde 228 bin gelerek Trump’ın agresif gümrük vergilerinin ekonomi üzerindeki etkileri hissedilmeye başlamadan önce işgücü piyasasının iyi durumda olduğunu gösterdi. İşsizlik oranı %4.1 beklentisinin üzerinde %4.2 gelirken saatlik kazançlar %0.3 beklentisine pararlel açıklandı.
ABD endeksleri günü sert kayıplarla tamamladı. Dow Jones endeksi %5.5 azalışla 38,314 puandan kapandı; endekste en çok değer kaybeden sektörler %8.22 ile enerji ve %7.55 ile finans olurken, en az düşüş yaşayanlar %2.85 ile takdirsel tüketim ve %2.52 ile hammadde oldu. S&P 500 endeksi %5.97 düşüşle 5,074 seviyesine geriledi; enerji %8.7 ve finans %7.39 oranında düşüşle en kötü performansı sergilerken, takdirsel tüketim %4.5 ve gayrimenkul %4.62 kayıpla göreceli olarak daha az düşen sektörlerdi. Nasdaq Teknoloji Endeksi ise %5.82 değer kaybıyla 15,587 puandan günü tamamladı. Volatilite Endeksi (VIX) %50.33 artışla 45.16 seviyesine yükseldi.
Başkan Trump’ın Vietnam ile “çok verimli bir görüşme” yaptığını belirtmesinin ardından, Nike ve Lululemon Athletica gibi Vietnam’da büyük üretim operasyonları olan şirketlerin hisseleri sırasıyla %2.81 ve %3.13 yükseldi. Ancak Nvidia, Tesla ve Apple gibi büyük teknoloji şirketleri sırasıyla %7.46, %10.68 ve %7.42 oranında değer kaybetti. Alibaba Group Holding ve Baidu gibi ABD’de işlem gören Çinli şirketlerin hisseleri de düştü. Morgan Stanley, Goldman Sachs Group ve Citigroup gibi büyük bankaların hisseleri %6’dan fazla düşerek gösterge endeksleri 7 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyeye çekti.
Avrupa borsaları da günü sert düşüşlerle kapattı. DAX %4.95 azalışla 20,641.72 puana geriledi; endekste finans %6.38 ve sanayi %6.24 kayıpla en kötü performansı gösterirken, temel tüketim %1.39 ve gayrimenkul %0.41 düşüşle en az değer kaybedenler oldu. FTSE 100 endeksi %4.95 düşüşle 8,054.98 puandan kapandı; enerji %7.10 ve hammadde %7.20 ile en çok düşen sektörler olurken, bilgi teknolojileri %1.87 ve altyapı %2.22 kayıpla göreceli olarak daha iyi performans gösterdi. CAC 40 %4.26 düşüşle 7,274.95 ve IBEX %5.83 düşüşle 12,422.00 seviyesinden işlem gördü.
Emtia & FX Vadeli Kontratları (Futures)
Trump’ın 2 Nisan’da açıkladığı gümrük tarifeleri piyasalarda etkisini sürdürürken, Çin ilk misilleme hamlesini yaparak ABD’nin tarifelerine karşı %34 ek gümrük tarifesi uygulayacağını açıkladı. Tarım dışı istihdam verisi ise 140 binlik beklentinin üzerinde 228 bin olarak açıklandı, bu da gümrük vergilerinden etkilenmeden önce sağlıklı bir iş gücü piyasasına işaret etti. Ancak, piyasalarda durgunluk korkularını yatıştırmaya yetmediği yönünde görüşler dile getirildi.
Fed Başkanı Jerome Powell, Trump’ın gümrük tarifelerinin ekonomiye beklenenden büyük etkiler yaratacağını, enflasyonu artırıp büyümeyi yavaşlatacağını belirtti. Tarife etkilerinin netleşmeden değerlendirilmesinin zor olduğunu ifade eden Powell, para politikasında değişiklik için erken olduğunu ve belirsizliklerin devam ettiğini vurguladı. Ayrıca, iş gücü piyasasının dengede olduğunu ve enflasyonist baskı olmadığını söyledi. Siyasi tartışmalardan ise uzak duracaklarını belirtti.
Fed’in Haziran ayında faiz indirimi yapacağı beklentisi %100 fiyatlanıyor. Dolar endeksi, Trump yönetiminin karşılıklı tarifeleri başlatmasının ardından, tarım dışı istihdam verisiyle %0,80 artış göstererek 102,89 seviyesine yükseldi. G10 ülkelerinin para birimlerinin tamamı dolar karşısında değer kaybederken, %4,58 ile Avustralya doları en çok değer kaybeden para birimi oldu. Gelişmekte olan ülke para birimlerinin çoğu da değer kaybetti. Ons altın, $3136 seviyesine yükseldikten sonra %2,53 düşüşle $3036 seviyesine gerileyerek negatif seyir izledi. $3000 seviyesinin üzerindeki altın pozitif olarak değerlendirilebilir. Petrol ise son dört yılın en düşük seviyesine indi.
Eurotahvil Piyasaları
ABD hazine tahvillerinde tarifelerin etkisiyle getirilerde düşüş devam etti ve alıcılı bir seyir izlendi. 2 yıllık tahviller %3,66, 10 yıllık tahviller %4,01 ve 30 yıllık tahviller %4,42 seviyelerinde işlem gördü. Ayrıca, 10 yıllık hazine tahvilleri, ABD seçim gününden bu yana ilk kez %3,90 altına düştü. Avrupa tahvillerinde de benzer şekilde alıcılı bir seyir izlendi.
Türkiye’nin 5 yıllık CDS risk primi, 324 seviyesinden başladığı günde 24 baz puan yükselerek 348,57 seviyesine çıktı. Türkiye’nin 10 yıllık hazine tahvilleri ise ABD ve Avrupa’dan ayrışarak satıcılı bir seyir izledi ve getirilerdeki 10 baz puanlık yükselişle %7,46 seviyesinde tamamlandı.
