Özet
Şubat ayı tüketici fiyat endeksi (TÜFE) enflasyonu aylık %2,96 ile piyasa (%3,00) ve İş Yatırım (%3,05) tahminlerinin hafif altında geldi. Web-TÜFE (%3,19) ve İTO İstanbul (%3,85) gibi alternatif ölçümler daha yüksek gelse de zaten negatif sürpriz beklemiyorduk. TÜİK yöntemiyle mevsimsel düzeltince aylık enflasyonu %2,75 (Ocak %2,84, Aralık %1,65) buluyoruz.
Gıda, içecek, enerji, tütün ve mücevher fiyatlarını dışlayan çekirdek C endeksi enflasyonu da aylık %1,53 ile %2,00 düzeyindeki tahminimizin belirgin altında. Mevsimsel düzeltilmiş C endeksi ise %1,80 (Ocak: %2,42, Aralık: %2,04) ile son 6 ayın en düşük, 2021 Kasım ayından bu yana en düşük ikinci seviyesinde.
Yıllık manşet enflasyon ise %30,65 düzeyinden %31,53’e yükseliyor. Ancak bu yükselişte 2025 Şubat verisinin muayene ücretlerindeki indirimin, yani olağan dışı baz etkisinin de katkısı olduğunu vurgulayalım. Kira kontratlarını ilgilendiren 12-aylık ortalama enflasyon ise 0,6 yüzde puan düşüş ile %33,4’e geriliyor.
Şubat verisini gıdada arz şoku yukarı, giyimde mevsimsel deflasyon aşağı çekiyor. Bu tarz oynak kalemleri iskontolu okuma eğilimindeyiz. Giyim hariç dayanıklı olmayan temel mal enflasyonunda belirgin bir iyileşme görüyoruz. Hizmetlerde yavaş ancak istikrarlı dezenflasyon devam ediyor. Normal şartlar altında verinin ürettiği sinyali makul bulur, son günlerde internet sebze fiyatlarında yaşanan düzeltme ve destekleyici iklim koşulları ile beraber Mart-Nisan ayları için olumlu beklentilere girebilirdik.
Ancak ABD-İsrail ittifakının İran’a saldırısı, İran’ın misillemeleri ve Hürmüz Körfezi’nin tanker trafiğine kapatılması akabinde yaşanan enerji şoku durumu değiştiriyor. Vadeli fiyatlardaki yükselişi baz alarak 2026 yılı ortalama Brent petrol fiyat varsayımımızı 67 dolardan 76 dolara, 2026 sonu enflasyon tahminimizi %24,5’ten %25,5’e güncelliyoruz. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yönetiminin 12 Mart toplantısında faiz indirimine ara vereceğini, savaş koşulları hafiflerse Nisan ayında 100 baz puan ile devam edebileceğini öngörüyoruz.
Harcama Grupları
Gıda ve alkolsüz içecek enflasyonu aylık %6,89 ile beklendiği gibi çok yüksek ve aylık manşet rakama 1,71 puan katkıda bulunuyor. Birleşik Kamu-İş (%6,40), TEPAV (%6,74) ve Web-TÜFE (%6,94) gibi alternatif ölçüm sonuçları ve %6,60 düzeyindeki İş Yatırım tahminine yakın olduğu için sürpriz değil. Gıda kaynaklı yükselişin sadece taze meyve sebze (%17,55) tarafındaki arz şoku kaynaklı olmadığını, işlenmiş gıda ürünlerinde de (%5,16) kayda değer bir yükseliş olduğunu vurgulayalım.
Büyük resme baktığımızda yıllık gıda enflasyonunu %31,7’den %36,4’e yükseliyor. Önümüzdeki aylarda mevsimsel gerekçeler ve kuraklığın sonra ermesiyle düzeltme öngörsek de TCMB’nin 2026 yılı için %19,0 gıda enflasyonu varsayımını fazla iyimser buluyoruz.
Giyim ve ayakkabı grubu (%-5,31) ise öngördüğümüzden daha sert bir aylık fiyat düşüşü kaydederek manşet rakamı 0,38 yüzde puan aşağı çekiyor. Önceki yıllar eğilimine daha yakın (%-2,5) ve dolayısıyla daha sınırlı bir deflasyon beklememiz için enflasyon tahminimiz %3,05 ile gerçekleşmenin üzerinde kaldı. Yıllık giyim ve ayakkabı enflasyonu ise %7,1’den %6,8’e geriliyor.
Gıda ve giyime kıyasla daha öngörülebilir hareket eden dayanıklı mallar aylık %1,04 (Ocak: %2,91, Aralık: %0,72) ile ılımlı, giyim dışındaki dayanıklı olmayan temel mallar aylık %0,16 (Ocak: %2,40, Aralık: %2,07) ile oldukça düşük bir enflasyon kaydediyor. Dayanıklı mallar yıllık enflasyonu %21,9’a (Ocak: %22,0) çok sınırlı geriliyor. Giyim dışındaki dayanıklı olmayan temel mallar grubu yıllık enflasyonu ise önceki aya göre 1,3 yüzde puan düşüşle %19,3’e (%20,6), yani 2021 Haziran ayından bu yana ilk kez %20’nin altına iniyor.
Yıllık hizmet enflasyonu ise %40,2 düzeyinden %39,7’ye istikrarlı düşüşünü sürdürüyor. TÜİK yöntemiyle mevsimsel düzeltilmiş aylık hizmet enflasyonunu %2,68 (Ocak: %2,63, Aralık: %2,90) düzeyine hafif yükselse de bu durum düzeltme kapsamına girmeyen kamu güdümündeki telekomünikasyon zamlarından kaynaklandığı için fazla rahatsız edici değil.
Eğilim Göstergeleri
Gıda, içecek, enerji, tütün ve mücevher fiyatlarını kalıcı dışlayan çekirdek C ve farklı olarak sadece işlenmemiş gıda fiyatlarını dışlayan çekirdek B endekslerinin mevsimsel düzelttiğimiz verileri sırasıyla %1,80 (Ocak: %2,42, Aralık: %2,04) ve %2,39 (Ocak: %2,47, Aralık: %1,94) aylık enflasyon kaydediyor. C endeksindeki iyileşme umut verici olsa da B endeksi işlenmiş gıdayı dahil ettiği için TÜFE sepetini daha yakın takip ediyor.
Dinamik dışlamaya dayalı 174 harcama grubu medyan ve budanmış enflasyon göstergelerini mevsim etkilerinden arındırdığımızda sırasıyla %2,15 (Ocak: %2,07, Aralık: %1,68) ve %2,34 (Ocak: %2,21, Aralık: %1,80) hesaplıyoruz. İki rakam da yükseliyor ancak bu iki gösterge söz konusu olduğunda mevsimsel düzeltmede kullandığımız yöntemden tam emin olamıyoruz. Durumu olduğundan kötü gösteriyor olabilirler.
Çekirdek B, çekirdek C, medyan ve budanmış göstergelerin ortalaması, yani özet ana eğilim %2,17 (Ocak: %2,29, Aralık: %1,87) düzeyine geriliyor. Medyan ve budanmış göstergelerdeki ölçüm belirsizliği sebebiyle ana eğilimin esasında biraz daha düşük ve %2,10 civarında olduğunu tahmin ediyoruz. Her halükârda verilerin kademeli ve yavaş dezenflasyon senaryosunu desteklediğini düşünüyoruz.
Beklentiler
Sene başında yaptığımız çalışmada gıda şokunun sönümlenmesiyle Mart-Nisan aylarında aylık enflasyonun %1,65 civarında gerçekleşebileceğini, Nisan ayından itibaren enflasyon ana eğiliminin %1,7-%1,8 civarına gerileyeceğini tahmin ediyorduk. Enflasyonun altında artan kur ve hafif gerileyen petrol fiyatları ile sene sonu enflasyon tahminimiz %24,0 seviyesindeydi. Beklentiden yüksek Ocak ayı enflasyonu sonrasında tahminimizi %24,5’e güncellemiştik.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaş enerji fiyatlarında sert bir yükselişi tetikledi. Tahminlerimizi yaparken yoğun saldırı ortamının 3-4 hafta içinde sona ereceğini, Hürmüz’ün Nisan başında açılacağını ve Körfez ülkeleri enerji altyapısındaki hasarın sınırlı olacağını varsayıyoruz. Ancak artçı saldırıların yıl boyunca devam ettiği gergin bir jeopolitik ortam öngöryoruz. Bu görünüm altında 2026 yılı ortalama petrol fiyat varsayımımızı 67 dolardan 76 dolara güncelledik.
Akaryakıt fiyatlarına gelecek zamlar sebebiyle Mart ayı enflasyonunun eski tahminimiz olan %1,65 yerine %2’nin belirgin üzerinde gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz. 2026 sonu enflasyon tahminimizi de %24,5’ten %25,5 düzeyine 1 yüzde puan artırıyoruz. Savaşın uzaması ve petrokimya altyapısının zarar görmesi tahminimiz üzerinde yukarı, hükümetin petrol fiyat artışlarında vergiden vaz geçtiği eşel mobil sistemine geçmesi ise aşağı yönlü risk yaratır.
Enerji şokunun büyüklüğü ve süresi konusunda belirsizlik ve savaşın tetiklediği yabancı sermaye çıkışı sebebiyle TCMB’nin Mart toplantısını pas geçmesini bekliyoruz. Bir ay kadar sürecek bir savaş, hızlı sönümlenecek bir enerji şoku ve eşel mobil sistemi senaryosunda TCMB Nisan ayından itibaren faiz indirimine devam edebilir. Bu senaryoyu baz alarak sene sonu politika faiz tahminimizi %30’dan %31’e güncelliyoruz.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
