Deepseek bir süredir gündemimizde olan bir konu idi. Bazı söylentilerin pek doğru olmadığını düşünüyoruz ancak çok önemli çıkarımlar var. Çok soru işareti üreten bir konu olduğu kesin, biraz üzerinden gidelim;
– Çok ucuza üretilmiş bir model olduğunu görmüyoruz çip sayısı açısından. Aşağı yukarı 50k Hopper tahmin ediliyor ki bu rakam oldukça büyük. Toplam maliyet açısından muhakkak daha ucuz bir model çünkü özellikle enerji gibi alanlarda büyük Çin’li oyuncular ABD’lilere göre daha rahatlar. Sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim, Nvidia’nın oyunun dışına atılabilmesi gibi bir durumun mümkün olduğunu düşünmüyoruz ve işlem gücü odaklı büyüme devam ediyor olacak.
– Peki nasıl Open AI’ı yakaladılar? Öncelikle esas konu zaten bir ürün üretildikten sonra o üründen faydalanarak benzerini yapmak daha kolay. O1 modeli ile çok benzer becerilere sahip olduğunu biliyoruz, maliyet hesabı ile baktığımızda ise curve’ün daha iyi bir noktasında. Ancak open AI’ın en son modeli o1 değil o3 olacak ve model tanıtıldı yakında daha geniş ticari kullanım için çıkacak. Model ilk çıktığında da bahsettik, o1’e göre çok ciddi bir sıçrama var. Deepseek dökümanlarında bir üst modele çıkılacağı yazılıyor ve o3 ile rekabetçi bir model gelebilir ancak en azından şu anda çıkmış değil. O1’in önce çıkmış olması, deepseek için test etme ve veri üretme için çok büyük avantaj. Hala Çin’in teknolojik üstünlüğü olduğunu düşünmüyoruz, ancak diğer endüstrilerde gördüğümüz sabit kalan bir noktaya çok hızlı ulaşabilme becerisi burada da kendisini gösteriyor.
– Veri demişken. Çin’li şirketler zaten veri tarafında çok fazla problem yaşamıyorlar. Şu durum muhtemelen fark edilmiş olacak ki Stargate ile zaten fark edildi; önemli olan 2 tane konu var bunlardan biri veri, ikincisi çip, gerisi çok daha rekabete açık. Bunu https://www.youtube.com/watch?v=LY31tU3Ou7Q serisinde uzun uzun anlatmıştık. Yeni bir şey olmuyor.
– Stargate’in zamanlamasi böyle olunca daha da duruyor elbette. Kritik husus, Stargate’in aslında çok aşırı dillendirilmese de iki adet sonuca bizleri götürdüğü, birincisi proje aslında Open AI odaklı bir proje, ikincisi belki de Open AI ile Microsoft arasındaki bağımlılık artık çok daha problemli bir konu. Bir süredir Microsoft için Open AI’ın kontrol edilemez bir noktaya gelme riskini konuşuyoruz ve Stargate sonrası süreçte bu durum daha farklı altyapı şirketleri ile çalışması üzerinden bağları kopmaya itebilir. Open AI, o1 veya Deepseek benzeri bir reasoning modeli yapmayı başarabilmiş tek şirket ve Anthropic, Google gibi rakipleri ile farkı açmayı başardı bu süreçte. Görünen o ki artık savaşı kazanmaya çok yakın ve hükümet tarafından da desteklenecek. Çünkü bu savaş nicelik yönü çok yüksek bir savaş.
Sonuçlar;
– Çin zaten Qwen modelleri ile çok güçlü olduğu hissettiriyordu ve Deepseek ile reasoning alanında da varlar. Meta’nın hisse hareketini izliyor olacağız çünkü ya geçtiğimiz günlerde Mark Zuckerberg’in hükümete yanaşma çabası artık karşılık bulacak ya da Meta’nın open source modeli Llama zor günler geçirecek. Muadilini open source tarafta muhtemelen çıkaracaktır Meta ancak open source alan kapalı modellere göre daha sermaye yoğun bir konu. O da bir destek bekleyecektir.
– Deepseek modeli hakkında hala yeteri kadar detaylı bilgiye sahip değiliz ve Çin’liler bu konuda biraz kapalı kutular. Ancak şunu görüyoruz ki arada çok az adım kaldı, diğer sektörler için söylediğimiz yerine duran herkesin yutulma tehdidi olduğu gerçeğini tekrar hatırlıyoruz. Open AI’ın ilk adımları atıyor olması onlar için bir avantaj olmayı sürdürecek.
– Nvidia’nın Çin satışları çok daha büyük sorun yaşayacaktır. Şirketin anlattığı gibi Çin de kendi çiplerini yaparsa retoriği bu noktalarda pek işleyecek gibi durmuyor ancak ABD hükümetinin de Nvidia’ya ne kadar büyük destek vermesi gerektiği anlaşılmıştır muhtemelen. İhracat kısıtları çok artacaktır
– Çin’in elinde tonlarca Hopper çip var. Rakip bir çip üretecek noktaya henüz SMIC gelmiş değil, işlem gücü gereksinimi de
Daha önce de görmüştük ki Çin zaten farklı hizmetler üzerinden doğrudan ya da dolaylı olarak Hopper çiplere ulaşıyor, bir dönem Hopper fiyatları ABD’den bile ucuzdu. Bu tarafta aksiyonlar güçlenecek ancak 2 senedir aslında vurgulamak istediğimiz noktaya gelmiş bulunuyoruz. Bu bir çip savaşı ve Nvidia’sı, verisi olan herkes bu yarışta kendisine yer edinebilir. Silahlanma yarışı benzeri hareket daha da güçlenecektir ve bu sektöre çok daha büyük miktarlarda para akacak. Enerji altyapıları desteklenecek. Constellation Energy, Vistra, GE Vernova, Nvidia, Meta gibi şirketler için yaşanan gelişmeleri çok pozitif olarak yorumluyoruz. Çin, ABD’ye yerini korumak için sürekli koşması gerektiğini hatırlatıyor.
Utku Oktay Acundeğer
