Temmuz ayı enflasyonu aylık %2,4 ile İş Yatırım’ın (%2,6) ve piyasanın (%3,0) tahmininin altında geldi. Buna rağmen düşük baz nedeniyle yıllık enflasyon %79,6 ile yeni bir yıl içi zirve yaparak 1998 Eylül ayından bu yana gördüğü en yüksek seviyesine ulaştı. Aylık manşet enflasyondaki hız kesme enerji fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklanıyor. Enerji ve gıdayı hariç tutan çekirdek C enflasyonu aylık %3,5, yıllık %61,7 ile yükselişini sürdürüyor.
Harcama sepetinin yarısına yakın ağırlığa sahip olan gıda (%3,2), alkollü içecekler ve tütün (%6,9), ev eşyası (%3,9), sağlık (%7,0), eğlence ve kültür (%4,5), lokanta ve oteller (%2,5) tarihsel trendin çok üzerinde aylık fiyat artışlarıyla enflasyonu yukarı çeken temel gruplar. Buna karşın konut (%2,0), ulaştırma (-0,9), haberleşme (%1,9), eğitim (%0,8) manşetin altında kalıyor. Giyimde (%1,8) Temmuz aylarında beklenen deflasyon gerçekleşmiyor ve manşetin altında bir oranda da olsa fiyatlar artıyor.
Çekirdek enflasyon manşetteki gerilemeyi teyit etmiyor. Mevsimsellikten arındırdığımız serilere göre C endeksi aylık %3,7 ile (Haziran %3,4, Mayıs %3,2, Nisan %4,2,) önceki aya göre yükseliyor. B endeksi de aylık %3,7 ile (Haziran %4,2, Mayıs %3,7, Nisan %5,3) yüksek seyrini koruyor. B endeksi enerji, tütün ve işlenmemiş gıda fiyatlarını, C endeksi ise enerji, tütün ve tüm gıda fiyatlarını hariç tutuyor.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri alt detayları enerji ve gıda dışı mal enflasyonun, dayanıklı tüketim mallarının hızlandığını, hizmet fiyat artışının yüksek seyretmeye devam ettiğini gösteriyor. Mevsimsellikten arındırdığımız verilere göre altın hariç dayanıklı mal fiyatları aylık %3,9 (Haziran %3,7, Mayıs %2,3, Nisan: %5,1), enerji ve gıda dışı mal fiyatları aylık %4,2 (Haziran %3,1, Mayıs %3,3, Nisan: %3,8) artıyor. Haberleşme fiyatlarına düşük zam yapılması sayesinde hizmet enflasyonu aylık %3,2 artarak (Haziran %3,9, Mayıs %3,7, Nisan: %4,8) çekirdek enflasyonu aşağı çekiyor. Ancak kira enflasyonu, zamları sınırlayan düzenlemeye rağmen, %4,2 ile serinin başladığı 2003 yılından bugüne en yüksek seviyesinde.
Temmuz ayı verileri, enflasyonun yılın son çeyreğine kadar yüksek seyredeceği görüşümüz ile tutarlı. Aylık %5,2, yıllık %145 artış ile 1995 Şubat ayından beri gördüğü en yüksek seviyede olan üretici fiyatları tüketici enflasyonu üzerindeki riskleri artırıyor.
Kur şokları, fiyatlama alışkanlıklarındaki bozulma ve üretici fiyatlarından geçiş ile önümüzdeki aylarda enflasyonun %85-%90 bandına yükselmesini bekliyoruz. Merkez Bankası’nın para politikasında tepki vermemesi enflasyonun dengeleneceği platoyu tahmin etmemizi zorlaştırıyor.
Uygulanmakta olan genişleyici para politikasından sert bir U dönüşü yapılmazsa, seçim sathına giren Türkiye’de enflasyonun kendiliğinden düşmesini sağlayacak baz etkisi dışında bir neden görmüyoruz. Sene sonunda yapılacak yüklü bir asgari ücret düzeltmesi 2023 yılı enflasyonuna yönelik yukarı yönlü riskleri artırır.
Sene sonu dolar kurunu 20,00 TL aldığımız baz senaryoda enflasyon tahminimizi ekonominin yavaşlaması ve uluslararası fiyatlarda gevşeme beklentimiz ile 2022 için %70, 2023 için %35 seviyesinde koruyoruz.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
