Aralık ayında tüketici enflasyonu aylık %2,9 (Kasım %3,3) ile piyasanın ortalama beklentisinin (%3,0) hafif altında, İş Yatırım tahmininin (%2,5) üzerinde geldi. Yıllık enflasyon ise 4,7 yüzde puan artış ile %64,8 seviyesine yükselerek Merkez Bankası tahminine yakınsadı. Aralık ayı için İTO İstanbul enflasyonu aylık %3,5, yıllık %73,5 açıklanmıştı.
Tahminimiz ve gerçekleşme arasındaki fark gıda (%4,8), sağlık (%4,4) ve mobilya-ev eşyası (%3,7) kalemlerinin yüksek gelmesinden kaynaklanıyor. Bilgi Üniversitesi CEFIS online gıda fiyatları endeksi (%1,2) ve Türk-İş mutfak enflasyonu (%2,9) hesaplamaları da resmi gıda enflasyonunun altında kaldı. Sağlık tarafında ayın son haftası için ilan edilen ve enflasyon etkisini Ocak ayında beklediğimiz %25’lik ilaç zammının verilere büyük oranda yansıdığını görüyoruz. Mobilya ve ev eşyası grubunda yüksek ücret zammı beklentileri tahminimizden daha etkili olmuş olabilir.
Doğalgaz tüketici sübvansiyonunun artan tüketim ile devreden çıkmasının aylık enflasyon etkisini +0,3 yüzde puan olarak hesaplıyoruz. Hesaplama yöntemi kaynaklı bu katkıyı hariç tutuğumuzda manşet enflasyon %2,6’ya geriliyor. Kasım ayı rakamlarında katkıyı +1,1 yüzde puan, düzeltilmiş oranı %2,2 hesaplamıştık.
Aralık ayı verisi enflasyon ana eğilimindeki kademeli normalleşmenin devam ettiğini, ancak istenilen seviyeye düşürmenin zaman alacağını gösteriyor. LOESS yöntemine göre mevsimsellikten arındırdığımız manşet enflasyon %3,0’e (Kasım %3,4, Ekim %3,4) geriliyor. Genel eğilimi daha iyi yansıtan mevsimsel düzeltilmiş çekirdek göstergelerden C endeksi aylık %2,4 (Kasım %2,4, Ekim %3,7) artış ile yatay, B endeksi %2,5 (Kasım %2,8, Ekim %3,5) ile gerilemeye devam ediyor. B endeksi enerji, tütün ve işlenmemiş gıda fiyatlarını, C endeksi ise enerji, tütün ve tüm gıda fiyatlarını hariç tutuyor.
Enflasyondaki kademeli normalleşmenin mal ve hizmet fiyatları üzerinden eş anlı olması sevindirici. Mevsimsellikten arındırdığımız serilere göre aylık enflasyon gıda ve enerji hariç mallarda %1,9 (Kasım: %2,3, Ekim: %3,0), hizmetlerde %2,8 (Kasım %3,2, Ekim %4,1) ile gerilemeye devam ediyor. Kira enflasyonu aylık %4,8 (Kasım %5,9, Aralık %7,6) ile gerilese de halen çok yüksek. Son iki aydır düşük seyreden dayanıklı mallar %2,2 artış ile (Kasım %1,3, Ekim %1,0) genel eğilime yakınsıyor.
Bu görece olumlu tablo asgari ücret artışı nedeniyle Ocak ayında bozulacak. Yeni yıl zamlarıyla aylık enflasyonun Ocak ayında %6,5’e yükselmesini, Şubat-Mart aylarında %3,5 civarında seyretmesini bekliyoruz. Perakende sektör fiyat beklentileri alt endeksindeki yükseliş bu görüşümüzü destekliyor. Firma fiyatlama davranışına ışık tutan bu alt endekste Ekim ayında belirgin bir iyileşme görmüş, ancak 2018 ve 2021 sıkı para politikası tepkilerine göre iyileşmeyi sınırlı bulmuştuk. Fiyatlama davranışlarının tam anlamıyla düzelmesi zaman alacak.
Enflasyonda düşüşün yılın ikinci yarısında belirginleşmesini bekliyoruz. 2024 Ekim ayına kadar faiz indirimine gidilmediği ve Temmuz ayında asgari ücret zammı yapılmadığı baz senaryomuzda yılın ikinci yarısı için ortalama aylık enflasyon tahminimiz %2,3, sene sonu yıllık enflasyon tahminimiz %42. Bu beklentimizin tutması para ve gelir politikalarında erken bir gevşemeye gidilmemesine bağlı.
Diğer yandan sermaye girişinin sürdüğü bir ortamda Türk lirasında reel değerlenme dezenflasyon destek verilebilir. Ekonomi yönetiminin özellikle yerel seçimlere kadar kur artışını sınırlamayı tercih edebileceğini düşünüyoruz.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
