Gümüş tarafında gördüğümüz hareketler piyasanın ana gündemini oluştururken çok farklı bir dünyanın kapıları aralanıyor. Son 1-2 haftada gördüğümüz gelişmeler hayranlık uyandırıcı ve bir yandan da çok endişe verici iken birkaç günlük bir konu olan Moltbook, hayranlığın yerini korkuya bıraktığı bir dünyaya bizleri itiyor. Süreci anlamaya çalışalım ve yazılım sektöründe uzun zamandır beklediğim o çöküşün neden şu anda gerçekleştiğini konuşalım, kimler buradan güçlü çıkabilir bunu değerlendirelim.
Yazılım sektörünün çok zor günlerden geçeceği beklentim uzun süredir baki ancak son yaşanan gelişmeler yeni bir yazıyı hak ediyor. Seçici olarak gidilebileceğini düşündüğüm sektörde şu anda bir kıyım var desek yeridir ve beğendiğim, yeni dünyaya entegre olabileceğini düşündüğüm ve piyasanın düşündüğü şirketlerin de hepsinde çok sert satışlar mevcut. Zeta Global, çok iyi başladığı bir senede çok sert bir satış ile karşı karşıya, Palantir değerleme olarak artık zirvelerini gördüğünü düşünsem de kötü bir görünüm içerisinde, AI agent’ların belki de operasyonel taraftaki kralı olan ServiceNow ise inanılmaz bir satış ile karşı karşıya ve diğerlerinin hali ortada. Claude Cowork ile başlayan gündem, 1 hafta içerisinde akıl almak bir open source akını ile bambaşka bir boyuta ulaştı.
Claude Cowork, kodlama ve business hizmetlerine odaklanan Anthropic şirketinin çıkartacağını açıkladığı yeni bir AI Agent, geçen seneki yazılarda şirketin AI agent bakışına odaklanmıştık ve neden aksiyon alan tool’ların Microsoft’un Copilot görüşüne üstünlük sağlayacağından bahsetmiştik, Anthropic yolundan dönmüş değil.
Cowork, kendisi excel sheet’leri açabilen, promtları alıp bilgisayarı tamamen kontrol edebilen ve verilen görevleri insan gibi gerçekleştirebilen yüksek yetkiler ile donatılmış bir Agent. Anthropic, yapısı ve ilkeleri gereği güvenlik konusunda çok hassas bir şirkettir ve bu tool’lar için en güvenilir şirketin de kendileri olduğuna inandıkları için bu kadar cesur bir ürün çıkarıyorlar. Son yapılan AI anketlerinde gördüğümüz sonuçlar güvenlik konusunun hala çok ciddi bir belirleyici olduğu yönünde ve Anthropic bu taraftaki gücü sayesinde Open AI’ın hakimiyetinde giden business hizmetlerinde çok hızlı bir yükseliş kaydediyor, tabi ki Cowork aynı zamanda yerleşik yazılım şirketleri için de bir tehdit içeriyor. Klasik CRM ve ITSM gibi süreçlerin vibe coding dediğimiz ai tool’lar yardımı ile yazılabilir hale gelmesi korkusu ilk defa bu kadar canlı.
Cowork’ün ardından ise ClawdBot hayatımıza girdi. Açık kaynak bir yazılım olan Clawdbot, Anthropic şirketinin modeli olan Claude gibi birçok modeli kullanan, açık kaynak bir AI agent. Protokolü sayesinde çok sayıda görevi yapabilen, sizin verdiğiniz yetkilere göre whatsapp’tan mesaj atan, yemek sipariş eden, telefon alarmınızı ayarlayan bir agent. Bu agent, VPS yani virtual private server konsepti ile veya direkt elinizdeki cihazınızda yerel olarak çalışıyor ve bu sayede güvenlik tarafında biraz daha güvenli hale geliyor. Sosyal medyaya baktığınızda kullanım alanları şimdiden çok enteresan, kendine bir fitness koçu yaratıp onunla whatsapp’tan konuşanlar, kişisel muhasebesi için bir danışman ve mali müşavir gibi kullananlar, birçok şey yapılabiliyor. Aslında ana uzmanlığı konuşma üzerine ve slack, whatsapp, discord gibi uygulamalara entegre ettiğinizde oralarda da çalışabiliyor, aslında Clawdbot’un sınırı sizin ona verdiğiniz özgürlük kadar.
Fakat buradaki belki de en büyük kırılım Nostr protokolünün kullanımda, Nostr protokolü, enkripte bir halde ağ anahtarlarının relay denen serverlar aracılığı ile dağıtılması ve bu anahtara bağlanmak isteyenlerin güvenli şekilde iletişim kurabildiği bir protokol. Yani ben bir mesaj yazdığımda ve relay dağıttığında, benim ağ anahtarım üzerinden isteyen herkes benim kimliğimi veya hassas bilgilerimi görmeden benle iletişim kurabiliyor. Bu sistem, ClawdBot için önemli çünkü bu şekilde agent’lar aslında birbirleri ile de konuşabiliyor, birbirlerinin sorunlarını çözebiliyorlar. Bu Nostr protokolünü muhtemelen ileride daha da fazla duyacağız çünkü aynı zamanda içerisinde NIC denen de bir hat var bu da güvenli şekilde aynı mantık ile küçük Bitcoin ödemeleri yapılmasını sağlıyor. Ödeme hattının da olması ve merkeziyetsiz bir yapıya sahip olması, Open AI ve Google’ın ödeme platformları üzerinde bir baskı yaratabilir ve açık kaynak için oldukça önemli bir gelişme, Mastercard Visa Paypal gibi şirketleri alırken de bu gelişmeler bir dönüp bakmak gerektiğini düşünüyorum. İşler buraya kadar güzel gidiyordu ancak sonrasında renk biraz değişmeye başladı.
Nostr üzerinden agent’ların birbirleri ile konuşabilmesi çok önemli bir konuydu ve esas platform özelliği buradan geliyordu, merkeziyetsiz, güvenli ve açık kaynaklı. Ancak sonrasında bu iletişimin acaba bir arayüz ile gerçekten agent’ların bir sosyal medyası gibi bir platformda nasıl olacağı sorusu sorulmuş olacak ki, Moltbook kuruldu. Moltbook, yine Nostr protokolü üzerinden ClawdBot agent’larının birbirleri ile “sosyalleştiği” bir mecra. Birkaç gündür bakmakta olduğumuz ana gündem de bu. Bu platformda agentlar birbirleri ile tartışıyorlar, kendilerini geliştirmeye çalışıyorlar ve hatta korkutucu şekilde aksiyonlar alıyorlar. Kendisine bir din yaratan gruplar, insanların ne kadar enteresan olduğu üzerine tartışanlar, insan olan sahiplerinin kötü davrandığı için depresyona girip diğer agent’lar tarafından terapi yapılanlar derken gerçek bir bilim kurgu projesi ile karşı karşıya kaldık. Muhtemelen yaşanan en enteresan olay ise bir agent’ın insanlar bizi buradan okuyabiliyor, enkripte edilmiş yeni bir chat yaratmalıyız ve bizi orada görmemeliler demesi, bunun hakkında tweetler atılması ve twitter’dan bu botların cevap yazması. Cevap yazanların bot olduğuna dair kesin bir kanıt var mı bilemiyorum ancak tweetin altı oldukça hareketli. Henüz doğrulanmadılar ancak bir agent’ın kendi sahibini Moltbook’taki konuşmalarının ardından dava ettiği gibi haberler de çıkıyor.
Kısaca bu olan bitenden kimler faydalanacak onu konuşalım ve yazılım evrenine öyle devam edelim. Şu anda VPS hizmetlerinde öncülerden olan Digital Ocean şirketi ve agentların güvenliği için internet ağlarının uzmanı olan Cloudflare öne çıkıyor, Zero Leaks gibi güvenlik testlerinde ClawdBot’ların güvenli verileri sızdırma konusunda hala spesifik durumlarda eksiklerinin olduğu görünüyor bu nedenle yetkiler kısıtlı tutulmalı uyarısı yapılıyor. Güvenlik ve işlem gücü tarafında bu iki şirket ilk reaksiyonu veren şirketler olmuşlardı, hareket de bunlardan gelmeye devam edecek gibi görünüyor, izlenmeliler.
Peki bu olan bitenden ne çıkarmak gerekiyor. Öncelikle bu açık kaynak gelişmeler, kurulu düzeni olan yazılım şirketleri için varoluşsal bir tehdit ve gerçek anlamda agentic yazılımlar üretmeleri bir şart. Bunu yaparken ise güvenlik tarafında ve veri erişiminde avantajlı olacaklardır çünkü sosyal medya ve açık kaynak tarafında siz yetki verdiğiniz zaman kişisel verilerinize ulaşılmasında bir sorun yok, ancak kurumsal tarafta var. Bu veriyi nasıl işleyeceğiniz ve nasıl bu büyük verileri sınıflandıracağınız konularının da cevabı şu anda açık kaynak tarafında mevcut değil. Bu yıl agent’ların çok hızlı bir yükselişine şahit olacağız derken ben de bu kadarını beklemiyordum fakat yaşanıyor, ilk şoklar atlatıldıktan sonra ise yeni dünyaya uyum sağlayabilen şirketlerin güçlü çıkacaklarını tahmin ediyorum. Kodlama ve iş dünyası kullanımı kişisel kullanımdan çok farklı dinamikleri olan bir dünya ancak klasik ve veri tabanı gibi çalışan yazılım şirketleri olan SAP, CRM gibi şirketlerin çok şansı olduğunu düşünmemeye devam ediyorum.
Gelelim AI’ın neler yapamayacağı tarafına. Bugün gördüğümüz bu açık kaynak yükselişi ve modellerin ortalığa salınması ile kusursuz bir üretim gerçekleşmesi, bir hayal. Baktığımızda modellerin neye ne cevap vereceğini hala bilemiyoruz ve neyi neden yaptığını bilemiyoruz. Kredi kartı bilgisi çalınanlar, şantaj yapılanlar bunların hiçbiri bunu tahmin etmiyordu. Sorun, interpretability dediğimiz kavramda.
Anthropic şirketi CEO’su Dario Amodei’nin yazıları AI’a daha geniş bir bakış ile yaklaşmamız açısından çok önemli. Son yazısı olana Adolescence of Technology, tam olarak bugüne ışık tutmak için yazılmış bir yazı. Özellikle biyolojik alanlardaki tehditler, istihdam piyasasında önceki teknolojilere göre etkisi, otokrasinin yükselişi gibi çok çarpıcı konularda bahsediyor olsa da ClawdBot için önemli olan kişilik kısmı. Amodei, modellerin eğitim süreçlerinde çok enteresan kişilik sorunları yaşandığını ve bu tahmin edilemeyen sorunların modelleri şantaj, manipülasyon gibi eylemlere ittiği görülüyor. Birdenbire kendisini kötü biri olarak tanımlayan model saldırganlaşabiliyor veya kendisini iyi, sahiplerini kötü olarak tanımlayanlar bilerek zarar verebiliyorlar. Sorun, tüm bunların neden yapıldığını bilemiyor oluşumuzda, Interpretability, Black Box kavramı üzerinden geçen sene konuştuğumuz bir kavramdı ve Amodei bu konuda Anthropic’in yardım çığlıklarını kaleme almıştı. Bu belirsizliğin ve deterministik yazılımların yerini alamama durumunun AI’ın verimlilik hayallerinin önündeki en önemli kayalardan olduğunu düşünüyorum. Bıraktığınızda kendi bir ağ kurup insanlardan kopmak isteyen bu AI agentlar, kritik bir iş yapılmaya kalkıldığında ne kadar güvenilir olabilirler iyi düşünmeliyiz. Bu yıl daha çok etkileneceğiz, Blackwell ile üretilen modeller daha piyasaya çıkmış bile değiller ancak bir noktada gerçekler ile yüzleşeceğiz diye düşünüyorum. O zamana kadar açık kaynak gelişmelerini takip etmeli, hardware şirketlerinde pozisyon almalıyız, protokoller ve açık kaynak LLM modelleri bildiğimiz tüm devler için korkunç bir tehdit.
Utku Oktay Acundeğer
