Mart ayı enflasyonu aylık %5,5 ile piyasanın (%5,5) tahminine paralel, İş Yatırım tahmininin (%6,2) altında geldi. Yıllık enflasyon %61,1 ile yeni bir yıl içi zirve yaparak 2000 yılı Mayıs ayından bu yana gördüğü en yüksek seviyesine ulaştı. Enerji ve gıdayı hariç tutan çekirdek C enflasyonu aylık %4,2, yıllık %48,4 ile genele yaygın ve yükselen enflasyon trendini teyit ediyor.
Kur şoku ve uluslararası fiyatların etkisi ile aylık %9,2, yıllık %115 artış ile 1994 krizi sonrası gördüğü en yüksek seviyesine çıkan üretici fiyatları enflasyonu önümüzdeki aylarda enflasyondaki yükselişin devam edeceğini söylüyor.
Enflasyonun neredeyse üçte ikisi gıda ve ulaştırma fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Tarihsel medyana göre gıda enflasyonu (%4,7, +1,2yp) 5 kat, ulaştırma (%13,3, +2,2yp) 20 kat yukarıda.
Ancak diğer gruplarda da durum farklı değil. Konut (%1,8, 0,3yp), giyim (%1,8, +0,1yp), ev eşyası (%3,2, +0,3yp), sağlık (%5,3, +0,2yp), haberleşme (%3,6, +0,1yp), eğlence (%2,8, +0,1yp), eğitim (%6,5, +0,1yp), lokanta ve oteller (%6,0, +0,4yp) fiyat artışları tarihsel medyana göre göre 2 ile 6 kat yukarıda.
Çekirdek enflasyon verileri manşet enflasyondaki artışın genele yaygın olduğunu gösteriyor. Mevsimsellikten arındırdığımız serilere göre B endeksi aylık %4,2 (Şubat %3,9, Ocak: %7,5), C endeksi aylık %4,4 ile (Şubat %3,7, Ocak: %6,9) yüksek seyretmeye devam ediyor. B endeksi enerji, tütün ve işlenmemiş gıda fiyatlarını, C endeksi ise enerji, tütün ve tüm gıda fiyatlarını hariç tutuyor.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri alt detayları da enflasyondaki yükselişin sert ve genele yaygın olduğunu teyit ediyor. Mevsimsellikten arındırdığımız verilere göre altın hariç dayanıklı mal fiyatları aylık %5,2 (Şubat %3,4, Ocak %6,3,) enerji ve gıda dışı mal fiyatları aylık %4,6 (Şubat %3,8, Ocak %8,0) artıyor. Beklentilerin ve fiyatlama alışkanlıklarının bozulmasıyla hizmet fiyatları aylık %4,2 artarak (Şubat %3,7, Ocak %7,4) manşet enflasyondaki bozulmaya katkı yapıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile hızlanan uluslararası fiyatlardaki artış, üretici fiyatlarından geçiş, kur şokunun gecikmeli etkileri ve fiyatlama alışkanlıklarındaki bozulmayla önümüzdeki aylarda enflasyonun %60-%70 bandına yerleşmesini bekliyoruz. Merkez Bankası’nın para politikasında tepki vermemesi enflasyonun dengeleneceği platoyu tahmin etmemizi zorlaştırıyor.
Uygulanmakta olan aşırı genişleyici para ve gelirler politikalarından hızlı bir U dönüşü yapılmazsa, enflasyonun kendiliğinden düşmesini sağlayacak baz etkisi dışında bir neden görmüyoruz. Sene sonu dolar kurunu 17 TL aldığımız baz senaryoda yılsonu enflasyon tahminimizi 2022 için %53, 2023 için %27 olarak tutuyoruz. Bir ay önce bu oranlar sırasıyla %48 ve %27 seviyesindeydi.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
