Şubat ayı enflasyonu aylık %4,8 ile piyasanın (%3,6) ve İş Yatırım (%4,0) tahminlerinin üzerinde geldi. Yıllık enflasyon %54,4 ile yükselmeye devam ederek 2000 yılı Temmuz ayından bu yana en yüksek seviyesine ulaşıyor. Enerji ve gıdayı hariç tutan çekirdek C enflasyonu aylık %3,8, yıllık %44,1 ile genele yaygın bir enflasyon trendine işaret ediyor.
Kur şoku ve uluslararası fiyatların etkisi ile aylık %7,2, yıllık %105 artış ile son 28 yılın en yüksek seviyesine çıkan üretici fiyatları enflasyonu önümüzdeki aylarda çekirdek ve manşet enflasyondaki yükselişin devam edeceğini söylüyor.
Enflasyonun neredeyse yarısı gıda fiyatlarından kaynaklansa da bütün kalemlerde bozulma devam ediyor. Gıda enflasyonu (%8,4, +2,1yp) tarihsel medyana göre neredeyse 5 kat yukarıda. Ev eşyası (%7,0, +0,6yp), ulaştırma (%4,6, +0,8yp), sağlık (%6,4, +0,2yp), lokanta ve oteller (%4,5, +0,3yp) artışla tarihsel ortalamasının çok üzerinde artan ve enflasyonu yukarı çeken ana gruplar. Konut enflasyonu elektrik fiyatlarında ayarlama sayesinde %1,5 artışla görece sakin bir tablo çiziyor.
Çekirdek enflasyon verileri manşet enflasyondaki artışın genele yaygın olduğunu gösteriyor. Mevsimsellikten arındırdığımız serilere göre B endeksi aylık %4,1 (Ocak: %7,5, Aralık: %13,6), C endeksi aylık %4,0 ile (Ocak: %7,0, Aralık: %13) yüksek seyretmeye devam ediyor. B endeksi enerji, tütün ve işlenmemiş gıda fiyatlarını, C endeksi ise enerji, tütün ve tüm gıda fiyatlarını hariç tutuyor.
Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri alt detayları da enflasyondaki yükselişin sert ve genele yaygın olduğunu teyit ediyor. Mevsimsellikten arındırdığımız verilere göre altın hariç dayanıklı mal fiyatları aylık %3,3 (Ocak 6,3, Aralık %29) enerji ve gıda dışı mal fiyatları aylık %3,8 (Ocak 8,0, Aralık %19,0) artıyor. Beklentilerin ve fiyatlama alışkanlıklarının bozulmasıyla hizmet fiyatları aylık %3,7 artarak (Ocak 7,4, Aralık %5,3) manşet enflasyondaki bozulmaya katkı yapıyor.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile hızlanan uluslararası fiyatlardaki artış, üretici fiyatlarından geçiş, kur şokunun gecikmeli etkileri ve fiyatlama alışkanlıklarındaki bozulmayla önümüzdeki aylarda enflasyonun %60-%70 bandına yerleşmesini bekliyoruz. Mart ayının ilk gözlemleri enerji ve dayanıklı mal tarafında yüksek zamların devam ettiğini gösteriyor. Merkez Bankası’nın para politikasında tepki vermemesi enflasyonun dengeleneceği platoyu tahmin etmemizi zorlaştırıyor.
Uygulanmakta olan aşırı genişleyici para ve gelirler politikalarından hızlı bir U dönüşü yapılmazsa, enflasyonun kendiliğinden düşmesini sağlayacak baz etkisi dışında bir neden görmüyoruz. Sene sonu dolar kurunu 17 TL aldığımız baz senaryoda yılsonu enflasyon tahminimizi 2022 için %48, 2023 için %27 olarak güncelliyoruz. Bir ay önce bu oranlar sırasıyla %40 ve %20 seviyesindeydi.
Serhat Gürleyen, Araştırma Direktörü
Dağlar Özkan, Ekonomist
